Το 2013, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε το Ψήφισμα A/RES/68/163, με το οποίο καθιερώνεται η 2α Νοεμβρίου ως Διεθνής Ημέρα κατά της Ατιμωρησίας για Εγκλήματα κατά Δημοσιογράφων. Μια δεκαετία αργότερα, οι περιπτώσεις ατιμωρησίας στην Ευρώπη αυξάνονται και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων προσθέτει στη μακρά λίστα των ανεξιχνίαστων υποθέσεων και τις 2 τραγικές περιπτώσεις δολοφονίας Ελλήνων συναδέλφων μας, του Σωκράτη Γκιόλια το 2010 και του Γιώργου Καραϊβάζ το 2019.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΠΗΤ και σύσσωμοι οι δημοσιογράφοι της Ελλάδας, επ’ αφορμή της επετείου της σημερινής ημέρας, δηλώνουμε απερίφραστα ότι η ατιμωρησία για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων δεν είναι πλέον ανεκτή. Ενώνουμε τη φωνή μας με τους Ευρωπαίους δημοσιογράφους στη μάχη κατά της αδράνειας των κυβερνήσεων, με την ελπίδα ότι οι αδικοχαμένοι συνάδελφοί μας θα δικαιωθούν και καμία υπόθεση δεν θα μείνει ανεξιχνίαστη.
Αναλυτικά, η ανακοίνωση της ΕΟΔ έχει ως εξής:
“ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ
Ενώ ο αριθμός των δολοφονηθέντων δημοσιογράφων στην Ευρώπη έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με πέρυσι, ο αριθμός των περιπτώσεων ατιμωρησίας των δολοφονιών συνεχίζει να αυξάνεται. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΕΟΔ) μετρά σήμερα 48 ατιμώρητα εγκλήματα σε 13 χώρες. Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για τον Τερματισμό της Ατιμωρησίας των Εγκλημάτων κατά των Δημοσιογράφων στις 2 Νοεμβρίου 2023, η ΕΟΔ καλεί τα κράτη να αναλάβουν συγκεκριμένα μέτρα για τον τερματισμό της ατιμωρησίας αυτών των εγκλημάτων.
48 δολοφονίες δημοσιογράφων παραμένουν ατιμώρητες στην Ευρώπη: 16 στο Κοσσυφοπέδιο, 7 στη Ρωσία, 6 στην Ουκρανία, 6 στην Τουρκία, 3 στη Σερβία, 2 στην Ελλάδα, 2 στο Αζερμπαϊτζάν, 1 στη Σλοβακία, 1 στη Μάλτα, 1 στο Ηνωμένο Βασίλειο, 1 στην Κύπρο, 1 στο Μαυροβούνιο και 1 στη Λευκορωσία.
Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για τον Τερματισμό της Ατιμωρησίας για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων, στις 2 Νοεμβρίου, έξι περιπτώσεις ατιμωρησίας προστέθηκαν στον κατάλογο της Ευρώπης:
Ο Aleh Byabenin (Λευκορωσία), ιδρυτής του αντιπολιτευόμενου ειδησεογραφικού ιστότοπου Charter 97, με έδρα το Μινσκ, ο οποίος βρέθηκε απαγχονισμένος στο εξοχικό του σπίτι έξω από την πόλη, στις 3 Σεπτεμβρίου 2010. Οι αρχές ισχυρίστηκαν ότι ο δημοσιογράφος αυτοκτόνησε. Αυτόπτες μάρτυρες που πήγαν στον τόπο του συμβάντος ανέφεραν αρκετές αντιφάσεις, ισχυρίστηκαν ότι υπήρχαν ίχνη βίας στο σώμα του και ότι φάνηκε ότι η έρευνα της αστυνομίας στον τόπο του συμβάντος ήταν απλώς επιφανειακή.
Ο Slavko Curuvija (Σερβία), ιδιοκτήτης της Dnevni Telegraf και του περιοδικού Evropljanin, ο οποίος σκοτώθηκε από πυροβολισμούς δύο ενόπλων, στην πλάτη και το κεφάλι, έξω από το σπίτι του στο Βελιγράδι, στις 11 Απριλίου 1999. Δεν υπάρχει ακόμη οριστική ετυμηγορία για την υπόθεση, 24 χρόνια μετά τη δολοφονία. Τον Απρίλιο του 2023, δύο Σέρβοι αξιωματικοί της Κρατικής Ασφάλειας που δικάζονταν για συμμετοχή στη δολοφονία του, αφέθηκαν ελεύθεροι από κατ’ οίκον περιορισμό έπειτα από έξι χρόνια.
Ο Σωκράτης Γκιόλιας (Ελλάδα), διευθυντής του ειδησεογραφικού ραδιοφωνικού σταθμού ΘΕΜΑ Radio και συνεργάτης της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας ΤΡΩΚΤΙΚΟ, δέχθηκε πυροβολισμούς από άγνωστους άνδρες με αστυνομική περιβολή, στις 19 Ιουλίου 2010. Οι δολοφόνοι παρέσυραν τον Γκιόλια από το διαμέρισμά του στην Αθήνα, νωρίς το πρωί, ισχυριζόμενοι ότι του έκλεψαν το αυτοκίνητο και τον πυροβόλησαν αρκετές φορές. Πάνω από μια δεκαετία μετά, η δολοφονία του Γκιόλια παραμένει ανεξιχνίαστη και δεν έχουν οδηγηθεί στη δικαιοσύνη ούτε οι δράστες αλλά ούτε και οι ηθικοί αυτουργοί.
