Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΠΗΤ συμπαρατάσσεται με τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΔΟΔ) κατά της απόφασης του ιδιοκτήτη της Meta να εγκαταλείψει την πρακτική του εξωτερικού ελέγχου γεγονότων (third-party fact checking). Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της σχετικής ανακοίνωσης της Ομοσπονδίας:
ΔΟΔ: Εγκαταλείποντας τον έλεγχο γεγονότων, η Meta απειλεί την αλήθεια

Η ανακοίνωση του Mark Zuckerberg στις 7 Ιανουαρίου ότι η Meta θα καταργήσει τον εξωτερικό έλεγχο γεγονότων (third–party fact checking), ενδεχομένως να θέσει σε κίνδυνο την ποιότητα των πληροφοριών που είναι διαθέσιμες στο διεθνές κοινό, αναφέρει η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΔΟΔ).
Η Meta, η οποία κατέχει το Facebook, το WhatsApp, το Instagram και τα Threads, αρχικά θα παύσει τους ελεγκτές γεγονότων για τους χρήστες της στις ΗΠΑ και θα τους αντικαταστήσει με το μοντέλο “σημειώσεις της κοινότητας”, μετά από παρόμοια κίνηση στην οποία προέβη η πλατφόρμα X. Ο Zuckerberg, αποκαλώντας την κίνηση αυτή ως πρωτοβουλία για να δοθεί “προτεραιότητα στην ελευθερία του λόγου”, υπαινίσσεται ότι η δυνατότητα να λέει κανείς ό,τι του αρέσει είναι πιο σημαντική από το αν οι δηλώσεις είναι αληθινές.
Επιπλέον, η πλατφόρμα ανακοίνωσε αλλαγή στην πολιτική της, με άρση των περιορισμών σε θέματα όπως η μετανάστευση και το φύλο. Η ΔΟΔ φοβάται ότι αυτό θα ανοίξει την πόρτα σε περισσότερη ρητορική μίσους προς τους μετανάστες, τις γυναίκες και την κοινότητα LGBTQIA+.
Η σωρευτική ζημία που θα προκύψει από την αλλαγή αυτή θα επηρεάσει τους παρόχους πληροφοριών παγκοσμίως. Μια τόσο σημαντική πλατφόρμα να θέτει την αλήθεια σε δεύτερη μοίρα θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης προς τα ήδη καταπονημένα ειδησεογραφικά Μέσα, θα ανοίξει το δρόμο για περισσότερη παραπληροφόρηση και ρητορική μίσους και θα μπορούσε να διαβρώσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη του κοινού, τόσο στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης όσο και στα Μέσα Ενημέρωσης ως πηγές αλήθειας, λέει η Ομοσπονδία, υπενθυμίζοντας το πρώτο άρθρο του Παγκόσμιου Χάρτη Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας: «Πρώτιστο καθήκον του δημοσιογράφου είναι να σέβεται την αλήθεια και το δικαίωμα της κοινής γνώμης να γνωρίζει την αλήθεια».
Τα καθιερωμένα ειδησεογραφικά κανάλια πρέπει να καλύπτουν το κόστος του να αναπαράγουν επαληθευμένες ειδήσεις, ενώ οι πλατφόρμες, οι οποίες τους στερούν προσοχής και εισοδήματος, μπορούν να διακινούν ανεμπόδιστες αερολογίες, με σκοπό να ενθουσιάζουν αλλά όχι να ενημερώνουν. Αυτή η εξέλιξη υπογραμμίζει με δραματικό τρόπο την κοντόφθαλμη στάση των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο, οι οποίες δεν βρίσκουν τρόπους να στηρίξουν τα ειδησεογραφικά Μέσα.
Η πρώτη αλλαγή που θα προκύψει από αυτήν την ανακοίνωση θα σημάνει επίσης, το τέλος των σχέσεων της Meta με διάφορους εξωτερικούς οργανισμούς ελέγχου γεγονότων, οι συμβάσεις με τους οποίους αναφέρεται ότι ξεπερνούν τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Εκτός από την παροχή σημαντικής υποστήριξης στα παραδοσιακά ενημερωτικά Μέσα, η πρακτική αυτή στήριζε έναν τομέα αφιερωμένο στην εξακρίβωση και την αποκάλυψη της αλήθειας.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΔΟΔ Anthony Bellanger δήλωσε: «Η αλήθεια είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της δημοσιογραφίας – η εξακρίβωση των γεγονότων είναι η καθημερινή εργασία των δημοσιογράφων. Αυτή η ανακοίνωση βασίζεται στην ιδέα ότι η ελευθερία του λόγου μπορεί να αποσυνδεθεί από την ευθύνη του να είσαι ειλικρινής και αποτελεί ισχυρό πλήγμα για το παγκόσμιο οικοσύστημα της πληροφόρησης. Όσες ελλείψεις και αν παρουσιάζει οποιοσδήποτε έλεγχος γεγονότων, βασίζεται στην αρχή ότι υπάρχουν γεγονότα που μπορούν να ελεγχθούν – και αυτό το ιδανικό απειλεί ο Zuckerberg”.
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Εκατόν είκοσι δύο (122) δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα ΜΜΕ σκοτώθηκαν σε κάθε γωνιά της γης, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων για το έτος που έφυγε.

Η ελληνική δημοσιογραφική οικογένεια θρηνεί για τις απώλειες των συναδέλφων και στέκεται αρωγός της Διεθνούς Ομοσπονδίας και του αιτήματός της να υιοθετηθεί επειγόντως από τα Ηνωμένα Έθνη μια Διεθνής Σύμβαση για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΔΟΔ):

«ΔΟΔ: 122 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα ΜΜΕ σκοτώθηκαν το 2024

Εκατόν είκοσι δύο δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα Μέσα Ενημέρωσης, εκ των οποίων 14 γυναίκες, σκοτώθηκαν το 2024, σύμφωνα με τη σχετική ετήσια λίστα που δημοσίευσε η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΔΟΔ), στις 31 Δεκεμβρίου. Δυστυχώς, το 2024 υπήρξε μια από τις πλέον θανατηφόρες χρονιές για τους δημοσιογράφους και η ΔΟΔ επαναλαμβάνει με αποφασιστικότητα το αίτημά της να υιοθετηθεί επειγόντως από τα Ηνωμένα Έθνη μια Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία των Δημοσιογράφων.

Στις 10 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η ΔΟΔ δημοσίευσε μια αρχική καταγραφή των δολοφονιών δημοσιογράφων κατά το 2024, σημειώνοντας 104 περιστατικά. Η ενημερωμένη λίστα της 31ης Δεκεμβρίου περιλαμβάνει επιπλέον θανάτους στη Μέση Ανατολή και τον αραβικό κόσμο –εννέα ακόμη δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν στην Παλαιστίνη και δύο στη Συρία– καθώς και άλλες δολοφονίες που τέθηκαν υπόψιν της Ομοσπονδίας.

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΑΡΑΒΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ: 77

Ο πόλεμος στη Γάζα και τον Λίβανο μας υπενθυμίζει τη σφαγή που υπέστησαν Παλαιστίνιοι (64), Λιβανέζοι (6) και Σύριοι (1) επαγγελματίες ΜΜΕ, οι οποίοι αποτελούν το 58% του συνόλου των δημοσιογράφων που σκοτώθηκαν το 2024. Από την έναρξη του πολέμου στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο αριθμός των Παλαιστινίων δημοσιογράφων που έχασαν τη ζωή τους ανήλθε σε τουλάχιστον 147, καθιστώντας τη χώρα αυτή μια από τις πλέον επικίνδυνες για τους δημοσιογράφους στη σύγχρονη ιστορία.

Σε άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής, η Ομοσπονδία καταμέτρησε το 2024 τρεις δολοφονίες επαγγελματιών ΜΜΕ στο Ιράκ, εκ των οποίων δύο γυναίκες στις 23 Αυγούστου. Επιπλέον, ένας φωτογράφος έχασε τη ζωή του στη Συρία στις 4 Δεκεμβρίου και δύο Κούρδοι δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν στη βόρεια Συρία στις 19 Δεκεμβρίου.

ΑΣΙΑ-ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ: 22

Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η ΔΟΔ θρηνεί τον χαμό επτά δημοσιογράφων στο Πακιστάν, πέντε στο Μπαγκλαντές, τριών στην Ινδία, ενός στην Καμπότζη και ενός στις Φιλιππίνες. Επιπλέον, το στρατιωτικό καθεστώς στη Μιανμάρ συνεχίζει την καταδίωξη δημοσιογράφων με τρεις να χάνουν τη ζωή τους το 2024, ενώ σε Ινδονησία και Καζακστάν σημειώθηκε μία δολοφονία στην κάθε χώρα.

ΑΦΡΙΚΗ: 10

Είχαμε τις δολοφονίες 10 δημοσιογράφων στην Αφρική το 2024, ενώ είχαν σημειωθεί τέσσερις το 2022 και εννέα το 2023. Ωστόσο, ήταν το Σουδάν που πλήρωσε το βαρύτερο τίμημα με έξι θανάτους, ως αποτέλεσμα του αιματηρού πολέμου των στρατηγών. Επιπλέον, πέρυσι σκοτώθηκαν δύο Σομαλοί δημοσιογράφοι, ένας από το Τσαντ και ένας στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

ΑΜΕΡΙΚΗ: 9

Το 2024, η ΔΟΔ μέτρησε 9 δολοφονίες στην Αμερική σε σύγκριση με 30 το 2022 και 6 το 2023, εκ των οποίων 5 Μεξικανών, 2 Κολομβιανών και 2 Αϊτινών. Όπως και στο παρελθόν, οι δημοσιογράφοι στην περιοχή έχουν υποστεί απειλές, εκφοβισμούς, απαγωγές και δολοφονίες, κυρίως λόγω των ρεπορτάζ τους με θέμα τη διακίνηση ναρκωτικών, η οποία μαστίζει το Μεξικό για περισσότερες από δύο δεκαετίες.

ΕΥΡΩΠΗ: 4

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε και πάλι θύματα, με τέσσερις δημοσιογράφους να χάνουν τη ζωή τους το 2024, έναντι δεκατριών το 2022 και τεσσάρων το 2023. Παρά τις συγκρούσεις στη συγκεκριμένη περιοχή, η Ευρώπη παραμένει η ασφαλέστερη ήπειρος στον κόσμο για τους δημοσιογράφους.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΥΠΟ ΚΡΑΤΗΣΗ: 516

Στις 31 Δεκεμβρίου 2024, η ΔΟΔ μέτρησε 516 δημοσιογράφους στη φυλακή, σημειώνοντας ραγδαία αύξηση σε σύγκριση με το 2023 (427) και το 2022 (375). Με 135 δημοσιογράφους υπό κράτηση, η Κίνα μαζί με το Χονγκ Κονγκ, παραμένει η μεγαλύτερη φυλακή στον κόσμο για επαγγελματίες των Μέσων Ενημέρωσης, ξεπερνώντας το Ισραήλ (που έχει στη φυλακή 59 Παλαιστινίους δημοσιογράφους) και τη Μιανμάρ (44). Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού έχουμε 254 φυλακισμένους δημοσιογράφους, στην ευρύτερη Ευρώπη 142, στη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό κόσμο 102, στην Αφρική 17 και έναν στη Λατινική Αμερική.

Ο Γενικός Γραμματέας της ΔΟΔ Anthony Bellanger δήλωσε: «Οι σκέψεις μας είναι με τις οικογένειες και τους φίλους των 122 εργαζομένων Μέσων Ενημέρωσης που σκοτώθηκαν φέτος. Πίσω από αυτόν τον υψηλό αριθμό, υπάρχουν 122 μοναδικές ιστορίες. Για να διασφαλίσουμε ότι οι θάνατοι δημοσιογράφων δεν θα μείνουν ατιμώρητοι και για να τερματιστεί οριστικά αυτή η μάστιγα, προτρέπουμε τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να προχωρήσουν στην υιοθέτηση μιας δεσμευτικής Σύμβασης για την ασφάλεια των δημοσιογράφων. Μια τέτοια Σύμβαση θα είχε ως στόχο τον τερματισμό των δολοφονιών και των τραυματισμών των δημοσιογράφων που δυστυχώς συμβαίνουν κάθε χρόνο».

Κατεβάστε τη λίστα με τους δολοφονηθέντες δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα Μέσα Ενημέρωσης για το 2024 εδώ:

Κατεβάστε τη λίστα με τους φυλακισμένους δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα Μέσα Ενημέρωσης για το 2024 εδώ: