Νόμος για τα SLAPPs: Μια σημαντική θεσμική νίκη για τα δικαιώματα των δημοσιογράφων, την ανεξάρτητη ενημέρωση και την ελευθερία του Τύπου

Ηχηρή και ουσιαστική παρέμβαση  υπέρ της  ελευθερίας του Τύπου, της δημοσιογραφικής έρευνας και του δικαιώματος των πολιτών στην ενημέρωση, αποτελεί η ψήφιση από τη Βουλή την Παρασκευή, 31 Ιουλίου, του νέου θεσμικού πλαισίου για την προστασία από τις Στρατηγικές Αγωγές προς Αποθάρρυνση της Συμμετοχής του Κοινού -τις γνωστές αγωγές SLAPPs.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, καθώς στο τελικό νομοθετικό πλαίσιο έγιναν δεκτές καίριες θέσεις και προτάσεις που διατύπωσαν από κοινού  η ΕΣΗΕΑ, η ΠΟΕΣΥ και η ΕΣΠΗΤ, τόσο κατά τη δημόσια διαβούλευση όσο και κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία.

Συγκεκριμένα, στον νόμο που ψηφίστηκε περιλαμβάνονται:

Πλήρης Κάλυψη Εγχώριων Υποθέσεων:
Υπερβαίνοντας τα ελάχιστα όρια της ευρωπαϊκής οδηγίας —που εστίαζε σε διασυνοριακές διαφορές— ο ελληνικός νόμος καλύπτει όλες τις αγωγές που ασκούνται εντός της ελληνικής επικράτειας. Η επιλογή αυτή του νομοθέτη αποτελεί ευρωπαϊκή πρωτοτυπία και διασφαλίζει, ότι κάθε δημοσιογράφος προστατεύεται από εγχώρια και μη επιχειρηματικά ή πολιτικά συμφέροντα, που επιδιώκουν την φίμωση του μέσω της άσκησης καταχρηστικών αγωγών, συνήθως με υπέρογκα αιτήματα αποζημίωσης.
Άμεση Δικαστική Επίλυση των Διαφορών & Κυρώσεις σε βάρος όσων ασκούν αγωγές Slapps:
Εισάγεται ταχεία διαδικασία εξέτασης για την πρόωρη απόρριψη αγωγών που κρίνονται προδήλως αβάσιμες ενώ παράλληλα, παρέχεται στο Δικαστήριο η εξουσία να επιβάλλει οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις στους ενάγοντες, όταν διαπιστώνεται καταχρηστικότητα, βάζοντας τέλος στη πρακτική της οικονομικής και ψυχολογικής εξάντλησης των συναδέλφων μας.

Αναδρομική Ισχύς για τις Εκκρεμείς Υποθέσεις:
Το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται και στις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του πρώτου ή δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας, με αποτέλεσμα να προστατεύονται ομοίως και συνάδελφοι, που υφίστανται ήδη κατά τον χρόνο ψήφισης του νόμου τις συνέπειες καταχρηστικών αγωγών.

Δικαίωμα Παρέμβασης των Συνδικαλιστικών Φορέων:
Ο νέος νόμος αναγνωρίζει πλέον ρητά στις δημοσιογραφικές Ενώσεις Συντακτών το δικαίωμα να παρεμβαίνουν δικαστικά υπέρ των διωκόμενων δημοσιογράφων. Η αμυντική κάλυψη των συναδέλφων δεν είναι πλέον προσωπική τους υπόθεση· μετατρέπεται σε συλλογική υποχρέωση ολόκληρου του δημοσιογραφικού κόσμου.

Ευρεία Έννοια Δημοσίου Συμφέροντος:
Οριοθετείται με σαφήνεια το πεδίο της δημοσιογραφικής έρευνας, περιλαμβάνοντας θέματα διαφθοράς, περιβάλλοντος, δημόσιας υγείας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελέγχου της εξουσίας. Οποιοδήποτε θέμα αφορά τους πολίτες εντάσσεται πλέον στο νέο προστατευτικό πλαίσιο.

ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

Η ψήφιση του νόμου αποτελεί ένα κομβικό θεσμικό ορόσημο για την ελευθερία του Τύπου και την υπεράσπιση της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, Στόχος και σκοπός όλων των Ενώσεων Συντακτών είναι να διασφαλιστεί ότι οι προβλεπόμενες εγγυήσεις θα λειτουργήσουν στην πράξη και δεν θα παραμείνουν κενό γράμμα αλλά όχι το τέλος της προσπάθειας μας. Η ΕΣΠΗΤ σε διαρκή συνεργασία με την ΕΣΗΕΑ στην Αθήνα, την ΕΣΗΕΜΘ, την ΕΣΗΕΠΗΝ και την ΕΣΗΕΘΣΤΕΕ στην περιφέρεια και την  ΠΟΕΣΥ, θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των νέων διατάξεων και θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό κάθε συναδέλφου που διώκεται για την άσκηση του δημοσιογραφικού λειτουργήματος.

Με πάγια αρχή μας την προάσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, της πολυφωνίας και της ερευνητικής δημοσιογραφίας, συνεχίζουμε τον αγώνα για το δικαίωμα όλων στην ποιοτική, ανεξάρτητη και με όρους δημοσιογραφικής δεοντολογίας ενημέρωση, που αποτελεί τον πυρήνα και την ουσία της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.