Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Ατιμωρησίας: Η καταπολέμηση της ατιμωρησίας για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων είναι καθολική ευθύνη

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΠΗΤ και σύσσωμοι οι δημοσιογράφοι της Ελλάδας, με αφορμή την επέτειο της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Ατιμωρησίας στις 2 Νοεμβρίου, δηλώνουμε απερίφραστα ότι η ατιμωρησία για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων δεν είναι πλέον ανεκτή.
Ενώνουμε τη φωνή μας με τους δημοσιογράφους σε όλο τον κόσμο στη μάχη κατά της αδράνειας των κυβερνήσεων, με την ελπίδα ότι οι αδικοχαμένοι συνάδελφοί μας θα δικαιωθούν και καμία υπόθεση εγκληματικής βίας και αυθαιρεσίας δεν θα μείνει ανεξιχνίαστη και ατιμώρητη.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων, από την έναρξη αυτής της επετειακής Ημέρας από τα Ηνωμένα Έθνη πριν από 12 χρόνια, ο εκφοβισμός και η βία που ασκείται κατά δημοσιογράφων συνεχίζουν να αυξάνονται. Δημοσιογράφοι που καλύπτουν διαδηλώσεις ξυλοκοπούνται, ψεκάζονται με πιπέρι ή πυροβολούνται με λαστιχένιες σφαίρες, παρόλο που αναγράφεται σαφώς ότι είναι «δημοσιογράφοι» στα ρούχα ή τα γιλέκα τους. Τα γραφεία Τύπου βανδαλίζονται ή δέχονται επιδρομές από άγνωστα άτομα.
Οι γυναίκες δημοσιογράφοι, ειδικότερα, γίνονται στόχος διαδικτυακών εκστρατειών μίσους, απειλών βιασμού ή θανάτου και doxxing (αποκάλυψη πληροφοριών ταυτότητας για κάποιον στο διαδίκτυο). Στις πιο ακραίες περιπτώσεις, δημοσιογράφοι που ερευνούν το οργανωμένο έγκλημα ή τη διαφθορά εξαφανίζονται ή βρίσκονται νεκροί υπό ύποπτες συνθήκες. Και πολλοί δημοσιογράφοι γίνονται άμεσοι στόχοι καθώς ασχολούνται με την κάλυψη ενός πολέμου.
Από τις αρχές του 2025, τουλάχιστον 92 δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, η πλειοψηφία σε εμπόλεμες ζώνες: 49 στη Γάζα της Παλαιστίνης, 8 στην Ουκρανία και 6 στο Σουδάν, σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (IFJ).
Σύμφωνα με την UNESCO μάλιστα, μόνο μία στις δέκα δολοφονίες δημοσιογράφων διερευνάται. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ανησυχητική κατάσταση που εγείρει ερωτήματα όπως τα ακόλουθα:
• Ποιος θα αποδώσει δικαιοσύνη για τη δολοφονία της Παλαιστινιοαμερικανίδας δημοσιογράφου Shireen Abu Akleh το 2022;
• Ποιος θα αποκαλύψει την αλήθεια πίσω από την εξαφάνιση του Γάλλου εικονολήπτη Frédéric Nérac στο Ιράκ το 2003;
• Ποιος θα λογοδοτήσει για την απαγωγή του ερευνητή δημοσιογράφου και σκιτσογράφου Prageeth Eknaligoda στη Σρι Λάνκα το 2010;
• Ποιος διέταξε τη δολοφονία του Hugo Bustíos Saavedra, ο οποίος δολοφονήθηκε στο Περού το 1988 ενώ μετέδωσε την αλήθεια;
Όταν ένας δημοσιογράφος σκοτώνεται και το έγκλημα μένει ατιμώρητο, δεν χάνεται απλώς μια ζωή. Αυτή η τραγωδία, η οποία είναι πολύ συχνή παγκοσμίως, μεταφέρει επίσης το μήνυμα ότι η δολοφονία δημοσιογράφων είναι αποδεκτή.
Το να επιτρέπεται στους δολοφόνους δημοσιογράφων να κυκλοφορούν ελεύθεροι στέλνει ένα ανατριχιαστικό μήνυμα ότι οι ισχυροί μπορούν να φιμώσουν φωνές, να συντρίψουν οικογένειες, να σβήσουν ιστορίες και να ξεφύγουν από την ευθύνη. Οι οικογένειες αυτών των δημοσιογράφων μένουν στερημένες και ανίσχυρες. Ολόκληρες κοινότητες χάνουν την πρόσβαση σε ζωτικές πληροφορίες. Και το συλλογικό δικαίωμα στη γνώση και την πληροφορία κλέβεται.
Το Δ.Σ. της ΕΣΠΗΤ ενώνει τη φωνή του με τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων στο μήνυμα «Η καταπολέμηση της ατιμωρησίας είναι μια καθολική ευθύνη. Η καταπολέμηση της ατιμωρησίας δεν ανήκει αποκλειστικά στους δημοσιογράφους. Ανήκει σε όλους μας. Γιατί όταν ένας δημοσιογράφος δολοφονείται ατιμώρητα, η ιστορία πεθαίνει. Και όταν η ιστορία πεθαίνει, μαζί της πεθαίνει και η ικανότητά μας να ζητάμε από την εξουσία να λογοδοτήσει».